Podczas konferencji na której ostatnio byliśmy z Adamem (MJM w Szczecinie), jednym z tematów poruszonych przez mówców było nasze myślenie. Jak myśleć wydajniej, uzyskać odpowiedzi na pytania i rozwiązania problemów, które napotykamy. Przede wszystkim ważny jest tu podział na dwie struktury: myślenie linearne i lateralne.

Myślenie linearne

MyÅ›lenie linearne, to myÅ›lenie “po sznurku”. Poszukiwanie odpowiedzi wedÅ‚ug standardowego schematu przedstawionego nam przy jakiejÅ› innej okazji. Wykorzystywanie typowych, logicznych rozwiÄ…zaÅ„ danego problemu.

Myślenie takie jest i będzie stosowane. Pozwala ono skutecznie podejmować proste decyzje, rozwiązywać niezbyt skomplikowane problemy. Jest więc doskonałym narzędziem roboczym dnia codziennego. Gdy mamy przed sobą typowe problemy, to warto opierając się na poprzednich doświadczeniach, szybko i bez zbędnych komplikacji się za nie zabrać.

I jest to zdecydowanie siła myślenia linearnego. Niestety, często próbujemy rozwiązywać duże problemy, odpowiadać na skomplikowane pytania, z użyciem myślenia linearnego. W tym jednak przypadku myślenie linearne nie stanowi już tak skutecznego narzędzia. Prowadzi ono bowiem do najoczywistszego, ale wcale nie najlepszego rozwiązania.

MyÅ›lenie linearne stanowi “podążanie za tÅ‚umem” - opieranie siÄ™ na standardach spoÅ‚ecznych, doÅ›wiadczeniach cudzych i wÅ‚asnych, a także przykÅ‚adowych rozwiÄ…zaniach, znalezionych gdzie indziej. Tam, gdzie chodzi o twórcze, niekonwencjonalne myÅ›lenie, poszukiwanie nowych, wyjÄ…tkowych rozwiÄ…zaÅ„, potrzeba wyjść z szeregu, tu pojawia siÄ™ tzw. myÅ›lenie lateralne.

Myślenie lateralne

Jeśli chcesz znaleźć unikatowe rozwiązania, wyjść poza oczywiste i standardowe sposoby na osiągnięcie celu, potrzebujesz myśleć inaczej niż wszyscy inni, którzy próbowali dany problem rozwiązać.

Jednym ze sposobów na przeÅ‚amanie schematu myÅ›lenia jest budowanie od poczÄ…tku modeli rozwiÄ…zaÅ„ w gÅ‚owie, Nawet jeÅ›li rozwiÄ…zanie ro miaÅ‚o być kompletnie nierealne.  NastÄ™pnie stopniowe przenoszenie danego modelu w rzeczywistość. PrzykÅ‚adowo, jeÅ›li jakiÅ› kÅ‚opot w biznesie nie daje siÄ™ rozwiÄ…zać wedÅ‚ug typowych schematów, spróbuj w nierealny sposób rozwikÅ‚ać ten problem. Możesz  stworzyć wirtualny “super-biznes” - a nastÄ™pnie, krok po kroku, nanieÅ› go na rzeczywisty biznes.

Inną metodą jest kompletne odwrócenie pomysłów. Ostry zakręt o 180 stopni, który pozwoli Ci zobaczyć sytuację w zupełnie inny sposób. Czasem kartkę trzeba po prostu obrócić, a nasze schematy, odwrócone do góry nogami, mogą wydawać się niedorzeczne, ale czasem właśnie w ten sposób można wyjść z koleiny, którą tworzą nasze nawyki myślenia.

Kolejnym ważnym elementem myślenia lateralnego jest umiejętność oddzielenia się od opinii zewnętrznych. Jeśli chcesz myśleć twórczo, nie pozwól by inni nałożyli na Ciebie swoje bariery. Jeśli napotykasz barierę, której nie dajesz rady pokonać, to zrób krok dalej poza to, co mówią inni. Jeśli ktoś twierdzi, że dane rozwiązanie jest niewykonalne, to znaczy że on nie może tego zrobić, ale to wcale nie oznacza, że Ty nie możesz. Być może to właśnie Twój pomysł będzie stanowił optymalne rozwiązanie.

Myślenie lateralne jest tym skuteczniejsze im większy i bardziej skomplikowany problem do rozwiązania. Dlatego stawiaj duże cele rozszerzając swoje oczekiwania. Zamiast przycinać cel do tego co wydaje Ci się realne (a w praktyce oznacza to, że jest to po prostu łatwe do wykonania), postaw cel sięgający dużo dalej. Jeśli chcesz wykonać zadanie, korzystając wydajniej ze swojego umysłu, to pomyśl jak osiągnąć więcej. W tej sytuacji: jak zdobyć więcej niż tylko to, co konieczne. W ten sposób narzucisz swojemu mózgowi ramy na tyle duże, że Twój cel łatwiej się w nich zmieści. A ty nie będziesz odczuwać frustracji, ale będziesz zachęcony postępami w dążeniu do rozwiązania.

Warto budować w głowie obrazy, wyobrażać sobie rozwiązanie. Samo wyobrażenie nie dokona zmiany, ale nasz mózg myśli wydajniej, jeśli zamiast liter i cyfr, rozwiązania poszukamy w obrazach. Dlatego również poszukując dobrego modelu, który rozwiąże problem, warto rysować schematy i mapy myśli. Pomóż sobie modelując możliwe rozwiązania w wyobraźni.

Również bardzo cenną taktyką jest punktowe skupianie się na jakimś elemencie układanki, który wydaje się być najefektywniejszy. Z pośród fragmentów rozwiązania wybierz najbardziej obiecujący, a następnie skup się na nim i rozbudowuj go, aż zapełnisz cały obraz - uzyskasz pełne rozwiązanie.

NajważniejszÄ… metodÄ… rozwiÄ…zywania w sposób twórczy nawet najbardziej skomplikowanych problemów jest zadawanie odpowiednich pytaÅ„. Tak naprawdÄ™ bez tego elementu, wszystkie pozostaÅ‚e wymienione w tym artykule metody, mogÄ… okazać siÄ™ caÅ‚kowicie nieskuteczne. To pytanie stanowi klucz do uzyskania poszukiwanego rozwiÄ…zania. JeÅ›li mówisz o problemie, to jedynie stwierdzasz fakt. Ani Twój umysÅ‚, ani ludzie wokół Ciebie, nie bÄ™dÄ… mieli nic do powiedzenia, gdy stwierdzasz fakt. Natomiast pytanie jest żądaniem odpowiedzi. Kiedy zadajesz pytanie, czÄ™sto Twój umysÅ‚ od razu Ci na nie odpowiada. JeÅ›li zatem odpowiednio ukierunkujesz pytania, uzyskasz czÄ™sto nieoczekiwane, a zaskakujÄ…ce odpowiedzi. JeÅ›li zadajesz pytanie typu: “jak to rozwiÄ…zać?” to odpowiedź którÄ… uzyskasz, bÄ™dzie typowym schematem. Ale jeÅ›li zapytasz: “jak to rozwiÄ…zać, tak aby uzyskać nastÄ™pujÄ…ce wyniki, w nastÄ™pujÄ…cym czasie i z użyciem nastÄ™pujÄ…cych Å›rodków?”, to dopiero wtedy możesz liczyć na oryginalne rozwiÄ…zania.

Pytania to podstawa myślenia lateralnego. Układanie pytania, to tak naprawdę składanie zamówienia na odpowiedź, dlatego im bardziej precyzyjne pytanie, tym bardziej szczegółowe i trafne może być uzyskane rozwiązanie.